G100 Akıllı ve Sürdürülebilir Şehirler Kanadı, iklim krizi ve kentsel eşitsizliklere karşı dirençli şehirler inşa etmek amacıyla hazırladığı 2026 Politika Belgesi’ni Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında kamuoyuyla paylaştı. Farklı coğrafyalardan uzmanlar, şehir uygulayıcıları ve kadın liderlerin katkılarıyla hazırlanan belge, kimsenin geride bırakılmadığı insan odaklı kentler için 10 stratejik öneri ve somut uygulama adımları sunuyor.

İklim krizine karşı kentlerde bütüncül dönüşüm

İklim değişikliğinin etkileri, doğal kaynaklar üzerindeki baskı ve artan altyapı ihtiyacı şehirlerin geleceğini doğrudan şekillendiriyor. G100 Akıllı ve Sürdürülebilir Şehirler Kanadı bünyesindeki Politika Belgesi Çalışma Grubu tarafından hazırlanan çalışma, kentsel dayanıklılığı yalnızca afetlere hazırlık olarak değil, ekonomik ve sosyal yaşamı sürdürebilme kapasitesi olarak ele alıyor. Paris Anlaşması, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Yeni Kentsel Gündem ile uyumlu olan belge; yerel kentsel forumlardan yaşayan laboratuvarlara, pilot projelerden finansman ve izleme mekanizmalarına kadar uzanan kapsamlı bir yol haritası çiziyor.

Zeynep Bodur Okyay: Şehirleri geleceğe hazırlamak ortak sorumluluk gerektiriyor

Politika Belgesi’ni açıklayan G100 Akıllı ve Sürdürülebilir Şehirler Kanadı Küresel Başkanı, Kale Grubu Başkanı ve CEO’su Zeynep Bodur Okyay, iklim değişikliğinin artık yalnızca çevre politikalarının değil, yaşam ve üretim biçimlerinin yeniden düşünülmesini gerektiren bir mesele olduğunu vurguladı.

Bir kentin enerji sistemi, su kaynakları, ulaşım ağı, konut dokusu ve sosyal yaşamının birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini belirten Okyay, “Bu on başlık aslında aynı soruya yanıt arıyor: ‘Gelecek kuşaklara nasıl şehirler bırakacağız?’ Bu sorunun yanıtı, kamu politikalarının yanı sıra iş dünyasının, bilim ve teknoloji çevrelerinin, yerel toplulukların ve sivil toplumun ortak katkısıyla şekillenecek. Kadınların liderliğinde kurulacak güçlü iş birlikleri ise iklim karşısında dirençli, kapsayıcı ve sürdürülebilir şehirlerin en önemli itici güçlerinden biri olacak” ifadelerini kullandı.

Sanayinin iklim çözümündeki rolü

Şehirlerin fiziksel dönüşümünün üretim dünyasından ayrı tutulamayacağına dikkat çeken Zeynep Bodur Okyay, sanayinin geleceğin sürdürülebilir üretim modellerini şekillendirme sorumluluğu taşıdığını ifade etti. Okyay, “Bugün geliştirdiğimiz malzemeler, üretim süreçleri, enerji ve kaynak kullanım biçimleri yarının şehirlerinin niteliğini doğrudan etkileyecek. Daha az kaynakla daha fazla değer üreten, döngüselliği esas alan bir üretim anlayışı bu dönüşümün önemli parçalarından biri. İklim üzerinde etkisi olan sanayinin çözüm üretme sorumluluğu da var” dedi.

Kentsel dönüşüm için öne çıkan 10 stratejik öneri

G100 Politika Belgesi, şehirlerin geleceğine yönelik eylem çerçevesini şu on temel başlık altında topluyor:

• Şehirlerin küresel rolünün güçlendirilmesi
• Herkes için eşit kent hakkının güvence altına alınması
• Sürdürülebilir ve kapsayıcı kentsel hareketliliğin desteklenmesi
• Etkin su ve atık yönetiminin sağlanması
• Sürdürülebilir ve mali açıdan karşılanabilir enerjiye geçişin hızlandırılması
• Güvenli ve mali açıdan karşılanabilir konuta erişimin kolaylaştırılması
• Yerel ekonomilerin desteklenmesi
• Yenilikçi yönetişim modellerinin yaygınlaştırılması
• Sürdürülebilir ve kapsayıcı kentsel gelişim için teknolojik inovasyondan yararlanılması
• Şehirlerin dönüşümünde kültür ve sanatın temel rolünün güçlendirilmesi

COP31 gündemi ve kadın liderliğinde küresel iş birliği

Belgenin açıklanması, 12 Kasım’da Türkiye COP31 Başkanlığı ve Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat) ev sahipliğinde düzenlenen “Kentsel Dayanıklılık, Uyum ve İklim Eylemi” başlıklı Üst Düzey Diyalog ile ortak bir gündemde buluştu. Toplantıda ele alınan uyum önceliklerinin yatırımlara dönüştürülmesi ve yerel yönetimlerin finansmana erişimi konuları, belgenin temel hedefleriyle örtüşüyor.

Teknolojiyi erken uyarı sistemleri ve iklim riski modellemelerinde kilit bir araç olarak konumlandıran çalışma, kültür ve sanatı ise toplumsal bağları güçlendiren unsurlar olarak değerlendiriyor. Ayrıca belgeye eşlik eden Yönetici Özeti, COP31 sonrasında bilgi paylaşımı ve şehirler arası ortaklıkları sürdürmek amacıyla kadınların liderliğinde kentsel dayanıklılığa odaklanan küresel bir uygulama topluluğu kurulmasını öneriyor.